
Wọ olú-ìlú Áfíríkà èyíkéyìí, wàá rí oríṣi àpamọ́wọ́ orí fóònù méjì tó ń du fóònù kan náà. Báńkì ló ń ṣí ọ̀kan sílẹ̀, nígbà púpọ̀ gẹ́gẹ́ bí alábàárìn tó fúyẹ́ fún àwọn àkáǹtì rẹ̀. Ilé-iṣẹ́ fintech tàbí ilé-iṣẹ́ tẹlifóònù ló ń ṣí èkejì sílẹ̀, tí a kọ́ fún àwọn ènìyàn tí wọ́n lè má ṣí àkáǹtì báńkì láéláé. Láti òde, wọ́n jọra: iye owó, bọ́tìnnì ìfiránṣẹ́, àtòjọ ìsanwó. Nínú, wọ́n yàtọ̀ ní ìwé-àṣẹ, ìṣàn owó, ètò àti àṣà, àwọn ìyàtọ̀ wọ̀nyí ló sì ń pinnu ohun tí ọ̀kọ̀ọ̀kan lè pèsè àti bí ó ṣe yá tó.
Ibi ìbẹ̀rẹ̀ méjì
Àpamọ́wọ́ báńkì dúró lórí ìwé-àṣẹ báńkì. Owó àwọn oníbàárà sábà máa ń jẹ́ owó ìfipamọ́ lórí ìwé ìwọ̀ntúnwọ̀nsì báńkì fúnra rẹ̀, a so àpamọ́wọ́ náà mọ́ ètò àárín báńkì, báńkì sì lè yá owó jáde láti inú àwọn owó ìfipamọ́ wọ̀nyẹn. Àpamọ́wọ́ fintech sábà máa ń dúró lórí ìwé-àṣẹ owó oníná tàbí ti iṣẹ́ ìsanwó. Owó àwọn oníbàárà kì í ṣe owó ìfipamọ́; owó oníná ni, tí owó tí a fi pamọ́ sínú àkáǹtì ìgbẹ́kẹ̀lé tàbí ti ìdáàbòbò ní báńkì kan tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ ń tì lẹ́yìn ní ọ̀kan-sí-ọ̀kan, ilé-iṣẹ́ fintech kò sì lè yá àwọn owó yẹn jáde.
Ìyàtọ̀ kan ṣoṣo yẹn ló ń ṣe àgbékalẹ̀ fún fẹ́rẹ̀ẹ́ gbogbo ohun mìíràn.
Ẹ̀gbẹ́ sí ẹ̀gbẹ́
| Agbègbè | Àpamọ́wọ́ báńkì | Àpamọ́wọ́ fintech |
|---|---|---|
| Ìwé-àṣẹ | Ìwé-àṣẹ báńkì | Ìwé-àṣẹ owó oníná tàbí ti iṣẹ́ ìsanwó |
| Owó àwọn oníbàárà | Owó ìfipamọ́ lórí ìwé ìwọ̀ntúnwọ̀nsì báńkì | Owó oníná tí àkáǹtì ìgbẹ́kẹ̀lé tí a dáàbò bò ń tì lẹ́yìn |
| Yíyá owó | Ó lè yá owó jáde láti ìwé ìwọ̀ntúnwọ̀nsì tirẹ̀ | Ó ń bá báńkì tàbí ayánilówó ṣiṣẹ́ pọ̀ fún ẹ̀yáwó |
| Ìforúkọsílẹ̀ oníbàárà | Nígbà púpọ̀ ó so mọ́ òfin ṣíṣí àkáǹtì pípé | KYC onípele, láti nọ́mbà fóònù dé káàdì ìdánimọ̀ pípé |
| Ètò àárín | Ètò àárín báńkì, nígbà púpọ̀ ó ti pẹ́, ó sì ń ṣiṣẹ́ ní ìdìpọ̀ | Ìwé àkọsílẹ̀ àpamọ́wọ́ tó ń ṣiṣẹ́ lójú ẹsẹ̀, tí a kọ́ fún ìsanwó kéékèèké tí a ń ṣe léraléra |
| Ìpínkiri | Ẹ̀ka báńkì àti àwọn aṣojú | Aṣojú, oníṣòwò àti ọ̀nà oní-nọ́ńbà |
| Oníbàárà àṣà | Àwọn tó ti ní àkáǹtì | Gbogbo èèyàn, títí kan àwọn tí kò ní àkáǹtì báńkì |
Ìbámu òfin: àfojúsùn kan náà, ìwé òfin ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀
Àwọn méjèèjì gbọ́dọ̀ dènà fífọ owó èrú, dáàbò bo owó àwọn oníbàárà, kí wọ́n sì máa jábọ̀ fún olùṣàkóso. Báńkì ń ṣe èyí lábẹ́ òfin ìṣọ́ra (olú-owó, owó tó wà lárọ̀ọ́wọ́tó, ìbánigbófò owó ìfipamọ́), ó sì sábà máa ń lo gbogbo àyẹ̀wò ṣíṣí àkáǹtì rẹ̀ lórí àpamọ́wọ́. Olùtẹ̀jáde owó oníná ń ṣe é lábẹ́ òfin ìdáàbòbò: gbogbo ẹyọ owó oníná nínú àpamọ́wọ́ àwọn oníbàárà gbọ́dọ̀ ní owó tó dọ́gba pẹ̀lú rẹ̀ nínú àkáǹtì ìgbẹ́kẹ̀lé, tí a ń ṣàyẹ̀wò lójoojúmọ́. Àwọn ilé-iṣẹ́ fintech gbára lé KYC onípele jù, èyí tó ń jẹ́ kí oníbàárà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú òpin kékeré lórí nọ́mbà fóònù nìkan kí ó sì gbé e ga nípa ìjẹ́rìísí káàdì ìdánimọ̀.
Ìmọ̀-ẹ̀rọ: ìdìpọ̀ àti lójú ẹsẹ̀
A kọ́ ọ̀pọ̀ ètò àárín báńkì fún iṣẹ́ báńkì ní ẹ̀ka: àkáǹtì, iṣẹ́ ìdìpọ̀ òru àti ìwé àkọsílẹ̀ owó òpin oṣù. Ìrìn owó orí fóònù jẹ́ òdìkejì rẹ̀: ọ̀pọ̀ ìsanwó kéékèèké, ní gbogbo ọjọ́, tí ọ̀kọ̀ọ̀kan nílò ìdáhùn lójú ẹsẹ̀. Àwọn báńkì sábà máa ń gbé ìwé àkọsílẹ̀ àpamọ́wọ́ síwájú ètò àárín, wọ́n sì ń yanjú owó pẹ̀lú rẹ̀ ní ìdìpọ̀. Àwọn ilé-iṣẹ́ fintech ń kọ́ lórí ìwé àkọsílẹ̀ àpamọ́wọ́ tó ń ṣiṣẹ́ lójú ẹsẹ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀, wọ́n sì ń so pọ̀ mọ́ báńkì fún àkáǹtì ìgbẹ́kẹ̀lé àti ìyanjú owó. Ọ̀nà yòówù kí ó jẹ́, ìwé àkọsílẹ̀ àpamọ́wọ́ gbọ́dọ̀ jẹ́ onílọ́po méjì, a sì gbọ́dọ̀ máa bá báńkì ṣe ìbámu ìṣirò rẹ̀ lójoojúmọ́.
Ọjà: ibi tí ọ̀kọ̀ọ̀kan ti lágbára jù
Àwọn báńkì ní àǹfààní nínú ẹ̀yáwó (wọ́n lè yá owó jáde láti owó ìfipamọ́), nínú ìfipamọ́ ńlá àti nínú ọjà tó so mọ́ àkáǹtì, bí owó oṣù tí a san ṣáájú àkókò. Àpamọ́wọ́ fintech sábà máa ń borí nínú dídé ọ̀dọ̀ èèyàn púpọ̀ àti ìlò ojoojúmọ́: fífi owó sí àti yíyọ owó lọ́dọ̀ aṣojú, ìsanwó fún oníṣòwò, káàdì ìpè, owó ìwúlò àti ìfipamọ́ ẹgbẹ́ fún àwọn ènìyàn tó wà lẹ́yìn ètò báńkì.
Àlàfo náà ń dí láti ẹ̀gbẹ́ méjèèjì. Àwọn ilé-iṣẹ́ fintech ń bá báńkì ṣiṣẹ́ pọ̀ kí àpò ìfipamọ́ lè mú èlé wá kí ayánilówó sì lè ṣe ìnáwó ẹ̀yáwó. Àwọn báńkì ń ṣí àpamọ́wọ́ tó fúyẹ́ sílẹ̀ pẹ̀lú ìforúkọsílẹ̀ onípele àti nẹ́tíwọ̀ọ̀kì aṣojú láti dé ọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn tí kò ní wọ ẹ̀ka báńkì láéláé.
Ìyára àti àṣà
Ilé-iṣẹ́ fintech sábà máa ń lè mú ẹ̀yà tuntun jáde láàárín ọ̀sẹ̀ díẹ̀; báńkì lè gba oṣù púpọ̀ nítorí pé àyípadà ń kan ètò àárín, ìgbìmọ̀ ewu àti àwọn oníbàárà tó wà tẹ́lẹ̀. Ní ìdàkejì, àwọn báńkì ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìgbẹ́kẹ̀lé, ìwé ìwọ̀ntúnwọ̀nsì àti àwọn oníbàárà tó wà tẹ́lẹ̀. Àwọn àpamọ́wọ́ tó dára jù ń mú láti ọ̀dọ̀ méjèèjì: ìwé-àṣẹ àti ìwé ìwọ̀ntúnwọ̀nsì báńkì, àti ìyára ọjà fintech.
Àwòṣe àjọṣepọ̀
Ní ìgbà púpọ̀ sí i, ìdáhùn kì í ṣe èyí tàbí ìyẹn. Àwọn ìlànà tí a sábà máa ń rí ni:
- Báńkì ń ṣí àpamọ́wọ́ lábẹ́ orúkọ rẹ̀ lórí pẹpẹ àpamọ́wọ́, ó ń pa owó ìfipamọ́ mọ́ lórí ìwé ìwọ̀ntúnwọ̀nsì rẹ̀ nígbà tí ó ń rí ìwé àkọsílẹ̀ lójú ẹsẹ̀, áàpù àti irinṣẹ́ aṣojú gbà.
- Ilé-iṣẹ́ fintech ń ṣiṣẹ́ lábẹ́ ìwé-àṣẹ báńkì alábàáṣiṣẹ́pọ̀ nígbà tí ó ń béèrè fún tirẹ̀, pẹ̀lú àkáǹtì ìgbẹ́kẹ̀lé ní báńkì yẹn.
- Ilé-iṣẹ́ tẹlifóònù tàbí oníṣòwò ńlá ń ṣiṣẹ́ àpamọ́wọ́ náà, ó sì ń bá báńkì ṣiṣẹ́ pọ̀ fún èlé ìfipamọ́ àti ẹ̀yáwó.
Nínú gbogbo mẹ́ta, pẹpẹ àpamọ́wọ́ jẹ́ oríṣi ètò kan náà. Ohun tó ń yí padà ni ìwé-àṣẹ ẹni tí ó ń ṣiṣẹ́ lábẹ́ rẹ̀ àti ibi tí owó wà.
Èwo ló yẹ kí o kọ́?
- Tí o bá jẹ́ báńkì, pinnu bóyá àpamọ́wọ́ náà wà fún àwọn oníbàárà tó wà tẹ́lẹ̀ (so ó mọ́ àkáǹtì) tàbí fún àwọn tuntun tí kò ní àkáǹtì báńkì (KYC onípele àti aṣojú, pẹ̀lú ọjà ọ̀tọ̀).
- Tí o bá jẹ́ ilé-iṣẹ́ fintech, pinnu ní kùtùkùtù bóyá wàá ní ìwé-àṣẹ tìrẹ tàbí wàá ṣiṣẹ́ lábẹ́ ti alábàáṣiṣẹ́pọ̀, nítorí pé ìyẹn ló ń pinnu àkókò rẹ àti àkáǹtì ìgbẹ́kẹ̀lé rẹ.
- Ọ̀nà yòówù kí ó jẹ́, yan ìwé àkọsílẹ̀ tí a kọ́ fún ìsanwó kéékèèké lójú ẹsẹ̀, kí o sì sọ ìbámu ìṣirò pẹ̀lú báńkì di àyẹ̀wò ojoojúmọ́, kì í ṣe iṣẹ́ àkànṣe.
Àwọn ìbéèrè tí a máa ń béèrè
Ṣé owó tó wà nínú àpamọ́wọ́ fintech wà láìléwu tí ilé-iṣẹ́ náà bá wó?
Lábẹ́ òfin owó oníná, a gbọ́dọ̀ pa owó àwọn oníbàárà mọ́ sínú àkáǹtì ìgbẹ́kẹ̀lé tí a dáàbò bò, tí a yà sọ́tọ̀ kúrò lára owó ilé-iṣẹ́ fúnra rẹ̀, kí a lè dá a padà fún àwọn oníbàárà. Agbára ìdáàbòbò yẹn sinmi lórí òfin orílẹ̀-èdè àti ìbámu ìṣirò ojoojúmọ́.
Ṣé àpamọ́wọ́ báńkì lè lo àwọn aṣojú?
Bẹ́ẹ̀ni. Ọ̀pọ̀ báńkì àpapọ̀ gba iṣẹ́ báńkì nípasẹ̀ aṣojú láàyè, nítorí náà àpamọ́wọ́ báńkì lè pèsè fífi owó sí àti yíyọ owó nípasẹ̀ àwọn ṣọ́ọ̀bù, gẹ́gẹ́ bí àpamọ́wọ́ fintech. Wo nẹ́tíwọ̀ọ̀kì báńkì aṣojú.
Ṣé àwọn oníbàárà ń kíyèsí ìyàtọ̀ náà?
Pàápàá nípasẹ̀ ọjà àti òpin: òpin tó ga jù àti ẹ̀yáwó ní báńkì, dídé ọ̀dọ̀ èèyàn púpọ̀ àti ìforúkọsílẹ̀ tó rọrùn ní fintech. Àpamọ́wọ́ tí a ṣe dáradára ń fi àwọn páìpù inú pamọ́, ó sì ń fi àwọn àǹfààní hàn.
PesaBridge ń ṣiṣẹ́ àwòṣe méjèèjì: àwọn báńkì ń lò ó gẹ́gẹ́ bí àpamọ́wọ́ lójú ẹsẹ̀ níwájú ètò àárín wọn, àwọn ilé-iṣẹ́ fintech, ilé-iṣẹ́ tẹlifóònù àti ilé-iṣẹ́ owó kékeré sì ń ṣiṣẹ́ rẹ̀ lábẹ́ ìwé-àṣẹ tiwọn tàbí ti alábàáṣiṣẹ́pọ̀. Fi àwọn àṣàyàn wéra ní ojú-ìwé àwọn ojútùú.